Cinemas/Theatres

William Horzyca Theatre

 


As you know Torun is really unique city but… every rule has an exception. In this case, it is the building of the Wilam Horzyca theater.Why? If Torunians found themselves in Romanian Cluj, Bulgarian Sofia, German Hamburg, Czech Karlove Vary, or Ukrainian Chernivtsi, they would feel at home. In these cities there are twin buildings which are the creations of two famous Viennese architects – Fellner and Helmer, who erected more than 200 public buildings of Art Nouveau style with eclectic elements across the Europe.
The history of the theater goes back to Prussian times. Local authorities incurred 300,000 marks of credit, another 150,000 marks were a gift from the government in Berlin, but… not for free ! Prussian authorities stipulated that the theater must serve the German population. Torunians fulfilled this promise, so in 1904 the theater was already built.

Polish inauguration took place in 1920, and began with the words: consent, consent, and God will give a hand (literally – God will give then a hand). So what play was staged? Fredro’s Revenge, of course. One of the most important guests that time was Polish Prime Minister Vincent Witos.
Today we can see that the building is a little bit more modest than the original, and it was the German’s merit, who simplified the facade in 1941-42. In the front of the entrance there are the statues of Melpomene (with a sword) and Terpsichore (with a lyre) which are the symbols of music and drama.
Wilam Horzyca was a theater director and a deputy of Polish Parliament of the Second Republic of Poland

POLSKA WERSJA

Jak wiadomo Toruń to miasto unikatowe i niepowtarzalne, ale od każdej reguły jest wyjątek. W tym przypadku jest nim gmach teatru im. Wilama Horzycy. Dlaczego ? Gdyby mieszkańcy Torunia znaleźli się w rumuńskim Cluj, bułgarskiej Sofii, niemieckim Hamburgu, czeskich Karlovych Varach czy też ukraińskich Czerniowcach, poczuliby się jak w domu. W tych miastach stoją bowiem bliźniaczo podobne obiekty do toruńskiego teatru. Wszystko za sprawą duetu wiedeńskich architektów – Fellnera i Helmera, którzy w całej Europie wznieśli ponad 200 obiektów użyteczności publicznej w stylu secesyjnym z elementami eklektycznymi.

Historia tego teatru sięga czasów pruskich. Na budowę zaciągnięto 300 000 marek kredytu, 150 000 dołożył rząd w Berlinie, ale zastrzegł, że teatr służyć będzie ludności niemieckiej. Warunek obiecano spełnic, więc w 1904 roku teatr był już zbudowany.
Polska inauguracja miała miejsce w 1920 roku, a zaczęła się słowami: Zgoda, zgoda, a Bóg wtedy rękę poda. Jaką więc sztukę wystawiono ? Oczywiście Zemstę Fredry. Na widowni zasiadł wtedy ówczesny premier Wincenty Witos.
Dziś gmach przed którym stoimy jest nieco skromniejszy niż pierwotnie, a to za sprawą Niemców, którzy w latach 1941-1942 uprościli fasadę. Przed wejściem podziwiać można posągi Melpomeny z mieczem i Terpsychory z lirą i plektorem, które symbolizują muzykę i dramat.
Sam Wilam Horzyca natomiast był reżyserem teatralnym, dyrektorem kilku polskich teatrów oraz posłem na Sejm III kadencji II RP.